Kto płaci za L4: pracodawca czy ZUS i gdzie jest granica 33 dni
Za zwolnienie lekarskie najpierw płaci pracodawca, potem ZUS. Granica to 33 dni niezdolności w roku kalendarzowym — albo 14 dni, jeśli skończyłeś 50 lat. Stawka po obu stronach jest taka sama; zmienia się tylko, kto przelewa pieniądze i jak nazywa się świadczenie.
6 min czytania · Zaktualizowano: 30 sierpnia 2026
W skrócie
- Pierwsze 33 dni niezdolności do pracy w roku kalendarzowym opłaca pracodawca jako wynagrodzenie chorobowe.
- Od 34. dnia w roku płaci ZUS jako zasiłek chorobowy — wniosek i wypłatę przejmuje wtedy ZUS lub pracodawca-płatnik.
- Dla pracownika, który ukończył 50 lat, granica po stronie pracodawcy to 14 dni; od 15. dnia płaci ZUS.
- Stawka (80 % lub 100 % podstawy) jest identyczna przed i po granicy — zmienia się tylko płatnik.
- Limit 33 (14) dni liczy się łącznie w roku, nie osobno dla każdej choroby. Przy brutto 8000 zł i 40 dniach L4 pracodawca pokrywa 6074,97 zł, ZUS 1288,63 zł.
Dwie fazy jednego zwolnienia
Każde zwolnienie lekarskie pracownika ma dwie możliwe fazy. W pierwszej świadczenie wypłaca pracodawca ze swoich środków i nazywa się ono wynagrodzeniem chorobowym (art. 92 Kodeksu pracy). W drugiej wypłaca je ZUS i nazywa się zasiłkiem chorobowym. Granicę wyznacza łączna liczba dni niezdolności w danym roku kalendarzowym.
Granica 33 dni albo 14 dni
Standardowo pracodawca finansuje 33 dni niezdolności w roku. Dla pracownika, który ukończył 50. rok życia, ten okres skraca się do 14 dni — ale dopiero od roku kalendarzowego następującego po roku 50. urodzin. Skrócenie ma odciążyć pracodawców zatrudniających starszych pracowników; brakującą część przejmuje ZUS wcześniej.
Limit jest roczny, nie na jedną chorobę
33 (lub 14) dni to suma wszystkich dni niezdolności w roku, także z różnych chorób i z przerwami. Jeśli w marcu chorowałeś 20 dni, a w październiku znów, to w październiku pracodawca zapłaci najwyżej za 13 dni, a resztę pokryje ZUS.
Przykład: brutto 8000 zł, 40 i 60 dni L4
Zakładamy stabilne wynagrodzenie 8000 zł brutto, stawkę 80 % i to, że pracownik nie wykorzystał wcześniej żadnych dni chorobowych w tym roku. Stawka dzienna to 184,09 zł.
Podział świadczenia za L4 między pracodawcę i ZUS (brutto 8000 zł, 80 %, 2026)
| Sytuacja | Dni u pracodawcy | Kwota od pracodawcy | Dni z ZUS | Kwota z ZUS | Razem |
|---|---|---|---|---|---|
| 40 dni, wiek poniżej 50 | 33 | 6074,97 zł | 7 | 1288,63 zł | 7363,60 zł |
| 60 dni, wiek poniżej 50 | 33 | 6074,97 zł | 27 | 4970,43 zł | 11 045,40 zł |
| 60 dni, wiek 50+ | 14 | 2577,26 zł | 46 | 8468,14 zł | 11 045,40 zł |
Kwota łączna w wierszu drugim i trzecim jest taka sama — przy 50+ zmienia się tylko, kto ile wypłaca. Dla pracownika oznacza to jednak, że wcześniej dostaje pieniądze z ZUS, a nie od pracodawcy, co bywa istotne przy terminach wypłat.
Sprawdź podział swojego L4
Podaj brutto, liczbę dni zwolnienia i wiek, a kalkulator pokaże, ile wypłaci pracodawca, a ile ZUS, według zasad na 2026 rok.
Przejdź do kalkulatora zasiłkuCo się zmienia po przejściu na ZUS
- Nazwa świadczenia: wynagrodzenie chorobowe staje się zasiłkiem chorobowym. Wysokość dzienna jest identyczna.
- Płatnik: jeśli pracodawca zgłasza do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 osób, sam wypłaca zasiłek i rozlicza go z ZUS. Mniejsi pracodawcy przekazują wypłatę do ZUS.
- Dokumenty: przy przejściu na zasiłek ZUS może wymagać zaświadczenia Z-3 od pracodawcy. e-ZLA trafia do ZUS automatycznie.
- Podatek i składka zdrowotna: od zasiłku pobiera się zaliczkę na PIT i składkę zdrowotną, ale nie składki społeczne — zasiłek nie jest oskładkowany.
Ulga dla młodych nie obejmuje zasiłku
Nawet jeśli masz mniej niż 26 lat i korzystasz z ulgi dla młodych, od wynagrodzenia chorobowego i zasiłku zaliczka na PIT jest pobierana normalnie. Zwolnienie dotyczy tylko przychodu z pracy, nie świadczeń z ubezpieczenia.
Najczęstsze pytania
Do którego dnia L4 płaci pracodawca?
Do 33. dnia niezdolności do pracy w roku kalendarzowym. Dla pracownika, który ukończył 50 lat, do 14. dnia. Od kolejnego dnia świadczenie wypłaca ZUS jako zasiłek chorobowy.
Czy limit 33 dni dotyczy jednej choroby?
Nie. To suma wszystkich dni niezdolności w roku kalendarzowym, z dowolnych przyczyn i z przerwami. Po wyczerpaniu limitu każde kolejne zwolnienie w tym roku pokrywa ZUS od pierwszego dnia.
Czy zasiłek z ZUS jest niższy niż wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy?
Nie. Stawka dzienna jest taka sama — 80 % podstawy (lub 100 % w przypadkach szczególnych). Zmienia się tylko płatnik i nazwa świadczenia.
Kiedy zaczyna obowiązywać skrócony okres 14 dni dla osób 50+?
Od roku kalendarzowego następującego po roku, w którym pracownik ukończył 50 lat. W samym roku 50. urodzin nadal obowiązuje 33 dni po stronie pracodawcy.
Kto wypłaca zasiłek — ZUS czy pracodawca?
Jeśli pracodawca zgłasza do ubezpieczenia chorobowego powyżej 20 osób, wypłaca zasiłek sam i rozlicza się z ZUS. Przy mniejszej liczbie ubezpieczonych wypłatę przejmuje ZUS na podstawie zaświadczenia Z-3.
Czy od zasiłku chorobowego płaci się składki ZUS?
Nie płaci się składek społecznych — zasiłek nie jest oskładkowany. Pobiera się od niego zaliczkę na PIT oraz składkę zdrowotną 9 %.
Źródła
Powiązane artykuły
Ile dostaniesz na zwolnieniu lekarskim?
Podaj wynagrodzenie brutto i liczbę dni L4, a kalkulator rozpisze wynagrodzenie chorobowe od pracodawcy i zasiłek z ZUS według zasad na 2026 rok.
Przejdź do kalkulatora zasiłku